ఏడేళ్ల వరకు శిక్ష పడే నేరాల్లో ముందుగా నోటీసు.. అరెస్టు చివరి మార్గం

- బీఎన్ఎస్ఎస్ సెక్షన్ 35(3) కింద నోటీసుతో విచారణకు పిలవడమే సాధారణ నిబంధన
- నోటీసు పాటిస్తున్న వ్యక్తిని అరెస్టు చేయాల్సి వస్తే నిర్దిష్ట కారణాలు రాతపూర్వకంగా నమోదు చేయాలి
- నోటీసుకు హాజరుకాకపోయినా అరెస్టు అవసరమని పోలీసులు నిర్ధారించుకోవాలి
సామాన్యుడి అస్త్రం / న్యూఢిల్లీ: గరిష్ఠంగా ఏడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష విధించగల కాగ్నిజబుల్ నేరాల్లో సంబంధిత వ్యక్తిని ముందుగా నోటీసు ఇచ్చి విచారణకు పిలవడమే సాధారణ నిబంధన అని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. దర్యాప్తుకు అరెస్టు తప్పనిసరని తేలిన అసాధారణ పరిస్థితుల్లోనే ఆ అధికారాన్ని వినియోగించాలని పేర్కొంది. సతేందర్ కుమార్ అంటిల్ వర్సెస్ సీబీఐ కేసులో జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్, జస్టిస్ ఎన్. కోటీశ్వర్ సింగ్ల ధర్మాసనం 2026 జనవరి 15న ఈ ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది.
అరెస్టు ఎందుకు అవసరమో చెప్పాలి
ఫిర్యాదు, సమాచారం లేదా సహేతుకమైన అనుమానం ఆధారంగా సంబంధిత వ్యక్తి నేరానికి పాల్పడ్డాడని నమ్మేందుకు పోలీసు అధికారికి కారణం ఉండాలి. దాంతోపాటు మరో నేరాన్ని నివారించడం, దర్యాప్తు సక్రమంగా సాగించడం, సాక్ష్యాలు తారుమారు కాకుండా చూడటం, సాక్షులను బెదిరించకుండా అడ్డుకోవడం లేదా కోర్టుకు హాజరయ్యేలా చూడటం వంటి చట్టంలో పేర్కొన్న కారణాల్లో కనీసం ఒకటి వర్తించాలి. ఆ పరిస్థితుల్లో అరెస్టు ఎందుకు అవసరమైందో రాతపూర్వకంగా నమోదు చేయాలి.
నోటీసుకు హాజరుకాకపోతే?
నోటీసు అందుకున్న వ్యక్తి అందులోని షరతులను పాటించాలి. విచారణకు హాజరవుతూ నోటీసును పాటిస్తున్న వ్యక్తిని అరెస్టు చేయాల్సి వస్తే, సెక్షన్ 35(5) ప్రకారం అందుకు నిర్దిష్ట కారణాలను రాతపూర్వకంగా నమోదు చేయాలి. నోటీసును పాటించని సందర్భంలోనూ అరెస్టు అవసరాన్ని పోలీసులు పరిశీలించాలి. సెక్షన్ 35(6) కింద నోటీసు తర్వాత అరెస్టు చేయాలంటే, నోటీసు జారీ చేసే సమయంలో అందుబాటులో లేని సమాచారం లేదా పరిస్థితులు ఆ నిర్ణయానికి ఆధారం కావాలని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
సుప్రీంకోర్టు పూర్తి ఉత్తర్వు PDF — 2026 INSC 115
